नेपालमा आधुनिक जीवनशैलीसँगै असंक्रमक रोगहरूको जोखिम तीव्र रूपमा बढ्दै गएको देखिएको छ। असन्तुलित आहार, शारीरिक निष्क्रियता र बढ्दो मानसिक तनावका कारण स्वास्थ्य समस्या विशेषगरी युवा पुस्तामा बढ्दो चिन्ताको विषय बनेको छ।
स्वास्थ्य विज्ञहरूका अनुसार उच्च रक्तचाप, मधुमेह, मुटुरोग तथा मोटोपना जस्ता रोगहरू पहिलेभन्दा कम उमेरमै देखिन थालेका छन्। यसको मुख्य कारण अस्वस्थ खानपान, मद्यपान, धूम्रपान र नियमित व्यायामको अभाव रहेको चिकित्सकहरूको निष्कर्ष छ। Hypertension र Type 2 Diabetes जस्ता समस्या अहिले व्यापक बन्दै गएका छन्।
सन्तुलित आहारको आवश्यकता
पोषणविद्हरूले दैनिक भोजनमा कार्बोहाइड्रेट, प्रोटिन, भिटामिन र खनिज पदार्थको सन्तुलित मात्रा आवश्यक हुने बताएका छन्। हरियो सागसब्जी, फलफूल, सम्पूर्ण अन्न र प्रोटिनयुक्त खानेकुराले शरीरलाई आवश्यक पोषण दिन्छ। तर, अत्यधिक चिल्लो, मसलेदार र प्रशोधित खाद्य पदार्थले स्वास्थ्यमा नकारात्मक असर पार्ने चेतावनी दिइएको छ।
मानसिक स्वास्थ्यप्रति बढ्दो चुनौती
आधुनिक जीवनशैलीसँगै मानसिक स्वास्थ्य समस्या पनि बढिरहेको छ। कार्यचाप, आर्थिक दबाब र सामाजिक कारणले मानिसहरूमा चिन्ता र डिप्रेसनका लक्षण देखिन थालेका छन्। पर्याप्त निद्रा, ध्यान र सकारात्मक सोचले मानसिक स्वास्थ्य सुदृढ बनाउन मद्दत गर्ने विज्ञहरूको सुझाव छ। Depression अहिले प्रमुख समस्यामध्ये एक बनेको छ।
नियमित स्वास्थ्य परीक्षणको महत्व
स्वास्थ्य समस्या प्रारम्भिक चरणमै पत्ता लगाउन नियमित स्वास्थ्य परीक्षण अत्यावश्यक मानिन्छ। मधुमेह, रक्तचाप र कोलेस्ट्रोल जस्ता सूचकहरूको समय–समयमा जाँच गर्दा जोखिम घटाउन सकिने चिकित्सकहरू बताउँछन्।
