विश्व शान्ति, करुणा र अहिंसाको सन्देश बोकेको बुद्ध जयन्ती आज नेपालसहित विश्वभर श्रद्धापूर्वक मनाइएको छ। वैशाख शुक्ल पूर्णिमाका दिन पर्ने यो पर्व बौद्ध धर्मावलम्बीहरूका लागि विशेष महत्त्व राख्छ, किनकि यही दिन सिद्धार्थ गौतम को जन्म, ज्ञान प्राप्ति (बुद्धत्व) र महापरिनिर्वाण तीनै घटना एकै साथ जोडिएका छन्।
ईसापूर्व ५६३ मा लुम्बिनी मा जन्मिएका गौतम बुद्धले मानव जीवनको दुःख अन्त्य गर्ने मार्गको खोजी गर्दै राजकीय सुख त्यागेका थिए। कठोर साधनापछि प्राप्त ज्ञानमार्फत उनले अहिंसा, मध्यम मार्ग र अष्टाङ्गिक मार्गको दर्शन संसारलाई दिएका थिए, जुन आज पनि उत्तिकै सान्दर्भिक मानिन्छ।
यस अवसरमा स्वयम्भूनाथ स्तूप, बौद्धनाथ स्तूप तथा लुम्बिनीजस्ता पवित्र स्थलहरूमा भक्तजनको ठूलो भीड देखिएको छ। देशभरका गुम्बा, विहार र चैत्यहरूमा पूजा, ध्यान तथा धर्मदेशना कार्यक्रम सञ्चालन गरिएका छन्।
हिन्दू धर्मावलम्बीहरूले समेत बुद्धलाई भगवान् विष्णुको अवतारका रूपमा पूज्दै यस दिन विशेष आराधना गर्ने परम्परा रहेको छ। सरकारले सार्वजनिक बिदा घोषणा गरेको यस दिन विभिन्न संघसंस्थाले शान्ति पदयात्रा, दीप प्रज्वलन र धार्मिक कार्यक्रमहरू आयोजना गरेका छन्।
बुद्ध जयन्तीले मानव जीवनमा शान्ति, सहिष्णुता र सद्भाव कायम गर्न प्रेरणा दिने सन्देश बोकेको छ।
